Joseph Jagger: Ọgbọ́n Tẹ́tẹ́ Rúlẹ́ẹ̀tì ní Monte Carlo
Oníṣòwò aṣọ kan láti Yorkshire, àwọn kẹ̀kẹ́ tí ó ń ṣe ojúsàájú fún àwọn nọ́ńbà kan, àti ìtàn kan tí a kọ́kọ́ tẹ̀ jáde ní ogún ọdún lẹ́yìn náà.

Joseph Hobson Jagger (1830–1892), oníṣòwò aṣọ kan láti nítòsí Bradford, ni wọ́n sọ pé ó jèrè nǹkan bí £80,000 ní Monte Carlo ní nǹkan bí 1880 nípa kíkọ àbájáde àwọn kẹ̀kẹ́ sílẹ̀ àti títa tẹ́tẹ́ lórí àwọn nọ́ńbà tí ó ń jáde lọ́pọ̀ ju bí ó ti yẹ lọ. Kò sí ìwé ìròyìn tàbí àkọsílẹ̀ kasínò nípa èrè náà tí ó kù. Ìtàn náà dúró lórí ìwé kan ti 1901, lórí ìtàn ìdílé àti lórí kọ́kọ́rọ́ ẹ̀bùn kan tí ó ní ọjọ́ 1884.
Ohun tí àwọn àkọsílẹ̀ fi hàn
A bí Joseph Hobson Jagger ní 2 Oṣù Owewe 1830 ní Shelf, láàárín Bradford àti Halifax. Ó fẹ́ Matilda Townend nígbà tí ó wà ní ọmọ ogún ọdún, wọ́n sì bí ọmọ mẹ́rin. Ó ṣiṣẹ́ nínú òwò aṣọ ní gbogbo ọjọ́ ayé rẹ̀: gẹ́gẹ́ bí òṣìṣẹ́ ilé ìkẹ́rùsí, gẹ́gẹ́ bí alájọṣe nínú ilé iṣẹ́ kan tí ó ń pèsè òwú aṣọ fún híhun, gẹ́gẹ́ bí aláṣeparí aṣọ ní Manchester. Ìkànìyàn 1861 pè é ní aṣojú òwú àti aṣọ, ìwé ìhágún rẹ̀ ti 1881 sì pè é ní olùpèsè ọjà. Kò sí ìwé kankan tí ó pè é ní onímọ̀ ẹ̀rọ (engineer). Ọ̀rọ̀ yẹn, àti “mechanic” (oníṣẹ́ ẹ̀rọ), wá láti inú àwọn ìwé nípa Monte Carlo.
Ní Oṣù Ìgbé 1860, òwò rẹ̀ ní Manchester kùnà, London Gazette sì kọ orúkọ rẹ̀ mọ́ àwọn onígbèsè tí kò lè san gbèsè tí a ó gbọ́ ẹjọ́ wọn ní Lancaster Castle. Ọmọ rẹ̀ àbígbẹ̀yìn jẹ́ ọmọ ọdún méjì. Olùkọ̀wé ìtàn ìgbésí ayé rẹ̀, Anne Fletcher, ọmọ-ọmọ-ọmọ-ọmọ arákùnrin tàbí arábìnrin rẹ̀ àti òpìtàn ohun ìní àṣà, rí àwọn ìkéde náà, ó sì rí i pé ìdílé náà ṣì ń san gbèsè ní ọdún mẹ́ẹ̀ẹ́dógún lẹ́yìn náà. Kò rí ìjẹgbèsè kankan ní 1880 tàbí 1881, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ọ̀pọ̀ ìwé ìròyìn ti sọ pé ó wà láti ìgbà náà.
Ìtàn náà bí a ṣe kọ́kọ́ tẹ̀ ẹ́ jáde
Àlàyé tí ó ṣáájú jùlọ ni Monte Carlo Anecdotes and Systems of Play ti Victor Bethell (1901). Bethell pè é ní “Jaggers”, ọmọ Yorkshire àti oníṣẹ́ ẹ̀rọ, kò sì sọ orúkọ àkọ́kọ́ tàbí ọdún kankan. Nínú ìtàn tirẹ̀, Jaggers gba akọ̀wé mẹ́fà síṣẹ́, ó fi wọ́n jókòó sí àwọn tábìlì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀ láti kọ gbogbo nọ́ńbà sílẹ̀ ní gbogbo ọjọ́, lẹ́yìn oṣù kan, ó sì ti rí ibi àìlera kan nínú gbogbo kẹ̀kẹ́. Òun àti àwọn ọkùnrin rẹ̀ jèrè £120,000. Kasínò bẹ̀rẹ̀ sí í gbé àwọn kẹ̀kẹ́ láti tábìlì kan sí òmíràn ní alẹ́ kọ̀ọ̀kan, Jaggers sì ń dá wọn mọ̀ nípa àwọn àmì kékeré, àpá kan tàbí àbàwọ́n kékeré nínú àwọ̀. Ó pàdánù £40,000 nínú èrè náà, ó sì kúrò pẹ̀lú nǹkan bí £80,000, èyí tí ó jẹ́ mílíọ̀nù méjì fráńkì ní 25 fráńkì sí pọ́ọ̀nù kan ní ìgbà náà. Ọjọ́ kan ṣoṣo tí Bethell sọ ni pé gbogbo èyí ṣẹlẹ̀ “ní ohun tí ó ju ogún ọdún sẹ́yìn lọ”.
Bethell kọ̀wé ní ogún ọdún lẹ́yìn ìṣẹ̀lẹ̀ náà, kò sì dárúkọ ẹlẹ́rìí kankan. Fletcher wá inú àwọn ìwé ìròyìn agbègbè, ti orílẹ̀-èdè àti ti òkèèrè, kò sì rí ìròyìn kankan nípa èrè náà, nígbà tí bàbá rẹ̀ sì kọ̀wé sí kasínò, wọ́n sọ fún un pé àwọn ìwé rẹ̀ fún àkókò náà ti parun.
Bí ìtàn náà ṣe gbòòrò
Òǹkọ̀wé kọ̀ọ̀kan tí ó tẹ̀lé e fi nǹkan kún un, àwọn àfikún yìí sì ni ohun tí ọ̀pọ̀ ènìyàn mọ̀.
Ìgbà tí ó wà níbẹ̀
Fletcher fi ìbẹ̀wò àkọ́kọ́ sí 1880 tàbí 1881 láti inú ẹ̀rí mẹ́rin. Jagger kò sí nínú ilé rẹ̀ nínú ìkànìyàn Oṣù Ìgbé 1881, níbi tí a ti kọ ìyàwó rẹ̀ sílẹ̀ gẹ́gẹ́ bí olórí ilé. Ìwé ẹ̀tọ́ ilé kan ti Oṣù Ògún 1881 dárúkọ rẹ̀ ní 6 Greaves Street, Bradford, ilé kan tí ó rà ní ọdún náà, ní Oṣù Ọ̀wàrà sì ni ó ṣe ìwé ìhágún ẹni tí ó ní dúkìá. Ẹ̀rí kẹrin ni ohun kan ṣoṣo tí ó kù, kọ́kọ́rọ́ ìrántí kan nínú àpótí ẹ̀bùn, tí ìdílé náà ń tọ́jú. Àkọlé rẹ̀, láti ọ̀dọ̀ “àwọn ọ̀rẹ́ àti olùfẹ́ràn” rẹ̀, sọ nípa àṣeyọrí rẹ̀ nínú rúlẹ́ẹ̀tì lòdì sí báǹkì ní Monte Carlo “tí ó gùn fún àkókò ọdún mẹ́rin”, ọjọ́ rẹ̀ sì jẹ́ 1 Oṣù Ẹ̀bibi 1884.
Fletcher túmọ̀ èyí sí ọ̀pọ̀ ìbẹ̀wò láàárín nǹkan bí 1880 àti 1884, kì í ṣe ọ̀sẹ̀ kan. Bí ó ti pẹ́ tó tí ó fi ń ṣọ́, àti bí ó ti pẹ́ tó tí ó fi ń ṣeré, kò sí ní àkọsílẹ̀ níbì kankan.
Àwọn tí ó bá a lọ
Kò sí ẹ̀rí fún akọ̀wé mẹ́fà Bethell, Fletcher sì ṣàkíyèsí pé tábìlì rúlẹ́ẹ̀tì mẹ́rin tàbí márùn-ún péré ni ó wà nínú yàrá náà nígbà náà. Ìtàn ìdílé kan, tí ọ̀rẹ́ kan tí ó ti rí àwọn lẹ́tà tí ó ti parun báyìí kọ sílẹ̀, sọ pé ọmọ rẹ̀ àkọ́bí Alfred bá a lọ. Fletcher fi ọmọ arákùnrin rẹ̀ kan kún un, Oates Jagger, awakọ̀ ojú irin, nítorí ọrọ̀ tí kò ní àlàyé tí ó ní lẹ́yìn náà; ìyẹn jẹ́ àbá tirẹ̀. Ẹ̀ka ìdílé mìíràn máa ń sọ nígbà gbogbo pé ó bá alábòójútó iṣẹ́ rẹ̀ lọ. Owó ìrìnàjò náà ni wọ́n yá lọ́wọ́ àwọn ẹbí, wọ́n sì dárúkọ ọ̀kan nínú wọn, ìbátan kan, gẹ́gẹ́ bí ẹni tí wọ́n san owó rẹ̀ padà fún.

Ohun tí kasínò ṣe
Níbí pẹ̀lú, Bethell ni orísun àkọ́kọ́. Ó sọ pé kasínò bẹ̀rẹ̀ nípa pípààrọ̀ àwọn kẹ̀kẹ́ láti tábìlì kan sí òmíràn ní alẹ́ kọ̀ọ̀kan, nígbà tí ìyẹn sì kùnà, ó rán ọkùnrin kan lọ sí ilé iṣẹ́ ní Paris tí ó ń ṣe wọ́n. Ilé iṣẹ́ náà ṣe àwọn kẹ̀kẹ́ tuntun pẹ̀lú àwọn ìpín tí a lè yí padà, kí ihòohun èlòIhòỌ̀kan nínú àwọn yàrá kékeré 37 tí ó ní nọ́ńbà lórí rotor. A tún ń pè é ní: slot, cup.Ẹ ka gbogbo rẹ̀ → tí ó dojúkọ òdokẹ̀kẹ́ÒdoIhò àwọ̀ ewé kan ṣoṣo tí kò sí tẹ́tẹ́ ọ̀kan-sí-ọ̀kan, ìdì méjìlá tàbí ọ̀wọ̀n kankan tí ó bò; orísun àǹfààní kasínò. A tún ń pè é ní: òdo kan ṣoṣo, 0.Ẹ ka gbogbo rẹ̀ → lónìí lè wà níbòmíràn lọ́la. Polovtsoff, tí ó jẹ́ alága International Sporting Club ní Monte Carlo ní àwọn ọdún 1930, sọ ohun kan náà: àwọn kẹ̀kẹ́ tuntun pẹ̀lú àwọn ẹ̀yà tí a lè pààrọ̀, tí a ń dàpọ̀ lójoojúmọ́. A pààrọ̀ àwọn kẹ̀kẹ́ àtijọ́, a kò tún wọn ṣe.
Àyẹ̀wò òwúrọ̀ fún gbogbo kẹ̀kẹ́ pẹ̀lú ìwọ̀n ìtẹ́jú (spirit level) ni ẹ̀rí rẹ̀ pọ̀. Adolphe Smith rí i ní nǹkan bí 1912, Polovtsoff sì ṣàpèjúwe rẹ̀ ní 1937. Kò sí ẹnì kan nínú wọn tí ó sọ pé ó bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú Jagger, kò sì sí ìwé kasínò kankan tí ó so èyíkéyìí nínú àwọn ìgbésẹ̀ wọ̀nyí mọ́ ọn.

Bí ojúsàájú ṣe gbọ́dọ̀ tóbi tó
Ọgbọ́n tẹ́tẹ́ rúlẹ́ẹ̀tì Joseph Jagger, gẹ́gẹ́ bí ìtàn ṣe sọ, ni láti ta tẹ́tẹ́ lórí àwọn nọ́ńbà tí kẹ̀kẹ́ kan ń ṣe ojúsàájú fún, èyí sì ń mú èrè wá kìkì tí ó bá kọjá ààlà kan. Straight uptẹ́tẹ́Straight upNọ́ńbà kan ṣoṣo, ó ń san 35:1.Ẹ ka gbogbo rẹ̀ → (nọ́ńbà kan ṣoṣo) ń san 35 sí 1, nítorí náà nọ́ńbà kan gbọ́dọ̀ jáde lọ́pọ̀ ju ẹ̀ẹ̀kan nínú ìyípo 36 lọ kí tẹ́tẹ́ lórí rẹ̀ tó mú èrè wá. Lórí kẹ̀kẹ́ òdo kan ṣoṣo tí ó ṣe déédéé, ó ń jáde lẹ́ẹ̀kan nínú 37.
Ẹ jẹ́ ká sọ pé àwọn akọ̀wé náà kọ àbájáde kẹ̀kẹ́ kan sílẹ̀ fún oṣù kan ní ìyípo 500 lójoojúmọ́: ìyípo 15,000. Nọ́ńbà tí ó ṣe déédéé yóò jáde ní nǹkan bí ìgbà 405, pẹ̀lú àlékún tàbí àdínkù 20. Nọ́ńbà tí ó jáde ní ìgbà 465 yóò wà ní iwájú pẹ̀lú mẹ́ta nínú “àlékún tàbí àdínkù” wọ̀nyẹn, èyí tí oríire nìkan kì í fẹ́rẹ̀ẹ́ mú wá rárá. Irú nọ́ńbà bẹ́ẹ̀ ń jáde ní nǹkan bí ẹ̀ẹ̀kan nínú ìyípo 32, tẹ́tẹ́ lórí rẹ̀ sì ń mú èrè 11.6% wá: ṣíìpùowóṢíìpùÀmì tí ó dúró fún iye owó kan pàtó, tí a ń gbé sórí pátákó tẹ́tẹ́ láti ta tẹ́tẹ́. A tún ń pè é ní: check.Ẹ ka gbogbo rẹ̀ → 36 padà fún gbogbo 32.3 tí a fi ta tẹ́tẹ́. Oṣù kan ti kíka pẹ̀lú sùúrù tó láti rí àbùkù tí ó tóbi tó bẹ́ẹ̀, kò sì tó láti rí èyí tí ó kéré jù bẹ́ẹ̀ lọ púpọ̀. Ìyípo 500 lójoojúmọ́ jẹ́ àbá fún ìṣirò náà; kò sí ẹni tí ó kọ bí àwọn tábìlì yẹn ṣe yára tó sílẹ̀.
Lẹ́yìn náà
Jagger kò ra ilé ńlá kan. Ní 1881, ó ra 6 Greaves Street ní Little Horton, Bradford, àti láàárín nǹkan bí ọdún mẹ́wàá tí ó tẹ̀lé e, gẹ́gẹ́ bí ìṣirò Fletcher, ó kéré tán ilé onílà méjìlélọ́gbọ̀n nítòsí, tí ó yá fún owó ilé tàbí tí àwọn ẹbí ń gbé. Ó gbàgbọ́ pé ó fún àwọn ọkùnrin méjì tí ó bá a lọ ní nǹkan bí ìdá-mẹ́ta owó náà. Kò sí àmì pé ó sọ èrè náà di mímọ̀ ní gbangba rí. Ó kú ní 25 Greaves Street ní 25 Oṣù Ìgbé 1892, ní ọmọ ọdún 61; ìwé ẹ̀rí ikú sọ pé àtọ̀gbẹ ni. A sin ín sí Bethel Chapel ní Shelf, nítòsí ibi tí a bí i sí. Iye gidi dúkìá rẹ̀ jẹ́ £1,710.
Orin náà
“The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo” (Ọkùnrin tí ó fọ́ báǹkì ní Monte Carlo) ni a kọ́kọ́ kọ ní 1892, ọdún tí Jagger kú, ìdílé rẹ̀ sì gbàgbọ́ fún ìgbà pípẹ́ pé nípa rẹ̀ ni. Kì í ṣe bẹ́ẹ̀. Fred Gilbert kọ ọ́ lẹ́yìn ìtẹ̀léra èrè Charles Wells ní 1891, èyí tí ó kún àwọn ìwé ìròyìn (ẹ wo The Man Who Broke the Bank). Charles Kingston sọ ohun kan náà ní 1925: ọlá náà lọ sọ́dọ̀ oníjìbìtì tí ó dé lẹ́yìn ọmọ Yorkshire náà.
Àwọn ìbéèrè
Ó ṣeéṣe kí ó jèrè owó púpọ̀: kọ́kọ́rọ́ ìdílé ti 1884, bí ó ṣe ra ilé lójijì àti àlàyé Bethell gbogbo wọn tọ́ka sí ìyẹn. A kò lè fìdí àwọn iye owó, akọ̀wé mẹ́fà àti nọ́ńbà mẹ́sàn-án náà múlẹ̀.
Fletcher sọ nìkan pé àwọn onímọ̀ ìtàn ìdílé ti dábàá ìbátan jíjìn kan. A kò tíì tẹ ìtàn ìran kankan jáde.
Iye gidi dúkìá rẹ̀ jẹ́ £1,710. Nígbà náà, gẹ́gẹ́ bí àlàyé Fletcher, owó náà ti lọ sínú ilé àti ẹ̀bùn fún ìdílé rẹ̀.
Àwàdà díẹ̀

Èrè náà fi kọ́kọ́rọ́ kan àti ìlà ilé kan sílẹ̀. Àwọn kúlẹ̀kúlẹ̀ dé lẹ́yìn náà.
Àwọn orísun
- Fletcher, A. From the Mill to Monte Carlo.
- Fletcher, A. “The true story of the man who broke the Monte Carlo bank: Joseph Hobson Jagger.”
- Bethell, V. Monte Carlo Anecdotes and Systems of Play.
- Kingston, C. The Romance of Monte Carlo.
- Polovtsoff, P. Monte Carlo Casino.
- Smith, A. Monaco and Monte Carlo.
- Quinn, R. The Man Who Broke the Bank at Monte Carlo.